De Noordzee vraagt om steeds betrouwbaardere en flexibelere vormen van communicatie. Binnen het programma IV op Zee werkt Rijkswaterstaat daarom aan de digitalisering van de Noordzee, onder meer via het Rijkswaterstaat Fieldlab Connectiviteit Noordzee (RFCN). Hier worden samen met kennisinstellingen en bedrijven nieuwe sensoren en communicatietechnologieën getest in de praktijk. Een voorbeeld hiervan is de slimme boei die op het Offshore Expertise Centrum (OEC) in Stellendam is voorbereid en vervolgens op zee is uitgezet. Dit is te zien in een film van Utility Connect.
Rijkswaterstaat Fieldlab Connectiviteit Noordzee
De Noordzee wordt steeds intensiever gebruikt voor scheepvaart, energieopwekking, natuurbeheer en veiligheid. Om dit veilige en toekomstbestendige gebruik te ondersteunen, werkt Rijkswaterstaat binnen het programma IV op Zee aan de digitalisering van de Noordzee. In de plan- en verkenningsfase worden hierbij ook innovatie opgepakt. Een belangrijke rol is weggelegd voor het Rijkswaterstaat Fieldlab Connectiviteit Noordzee (RFCN) als praktijkomgeving binnen dit programma. In dit fieldlab onderzoeken en testen we onder leiding van kwartiermaker Wiebrand Bouwkamp samen met studenten, trainees, kennisinstellingen en innovatieve bedrijven nieuwe sensoren en communicatietechnologieën. Zo bouwen we kennis op over toekomstige mogelijkheden en zorgen we ervoor dat Rijkswaterstaat voorbereid is op nieuwe maatschappelijke en operationele vraagstukken. Deze innovatieaanpak draagt bovendien bij aan goed life cycle management: door vroegtijdig inzicht te krijgen in nieuwe technologieën en hun toepassingsmogelijkheden kunnen we bestaande systemen toekomstbestendig beheren, tijdig vernieuwen en met beperkte middelen inspelen op ontwikkelingen die zich de komende jaren aandienen.
Onderzoek naar connectiviteit op zee
Op en rond de Noordzee testen we binnen het RFCN sensoren en informatieketens in de praktijk. Een voorbeeld is een proef waarbij de kwaliteit van 4G- en 5G-dekking op de Noordzee wordt gemeten en voorspeld. Zo ontstaat vooraf inzicht in de communicatiemogelijkheden op een locatie, wat helpt bij een veilige en effectieve inzet van mensen en middelen op zee.
Tegelijkertijd laat deze proef zien dat connectiviteit op de Noordzee niet met één oplossing kan worden ingevuld. Door de grote afstanden, wisselende omstandigheden en uiteenlopende gebruikers zijn meerdere vormen van connectiviteit nodig. Daarom onderzoeken we hoe verschillende communicatietechnologieën elkaar kunnen aanvullen in hybride oplossingen, zodat gegevens en communicatie ook onder uitdagende omstandigheden betrouwbaar beschikbaar blijven.
Slimme boei als testplatform
In dat kader onderzoekt het RFCN nu ook met een slimme boei hoe de 450 MHz-frequentie kan bijdragen aan toekomstige connectiviteitsoplossingen op zee. De 450 MHz-frequentie wordt op het land veel gebruikt voor toepassingen zoals de communicatie met slimme energiemeters. Op grote delen van de Noordzee is deze frequentie echter niet in gebruik, waardoor ruimte ontstaat om te onderzoeken welke andere toepassingen ermee mogelijk zijn.
Samenwerking met Utility Connect en het RIVM
De boei werd opgetuigd en ingericht op het Offshore Expertise Centrum (OEC) in Stellendam, het test- en beheercentrum van IV op Zee. Daar is een bestaande zeeboei omgebouwd tot een geavanceerd sensorplatform dat meetgegevens verzamelt en deze draadloos naar land verstuurt via een 450 MHz-communicatienetwerk. In deze praktijkproef, geleid en uitgevoerd door projectleider Coen Jurriën in samenwerking met Utility Connect en het RIVM, wordt onderzocht hoe betrouwbaar de verbinding is onder verschillende weersomstandigheden, welke eisen dit stelt aan energievoorziening en apparatuur, en of de technologie geschikt is voor toepassingen zoals Internet of Things (IoT) en mogelijk zelfs missiekritische communicatie tijdens calamiteiten op zee. Het RIVM onderzoekt hierbij onder andere het stralingsniveau op de zeebodem.
Deze experimenten leveren niet alleen technische kennis op, maar dragen ook bij aan het ontwikkelen van de digitale voorzieningen van morgen voor een veilige, bereikbare en toekomstbestendige Noordzee.
